Prowiant na spływ jednodniowy, weekendowy i wyprawę kajakową
ODPOWIEDNIE ZAPLANOWANIE, PRZYGOTOWANIE I ZABEZPIECZENIE PROWIANTU SPRAWI, ŻE SPŁYW KAJAKOWY BĘDZIE BARDZIEJ KOMFORTOWY.
- Co wziąć pod uwagę przygotowując prowiant na spływ kajakowy?
- Jakimi zasadami kierować się przy wyborze prowiantu?
- Rodzaje prowiantu
- Prowiant awaryjny
- Prowiant na spływ jednodniowy
- Jedzenie na spływ weekendowy
- Prowiant na kilkudniową wyprawę kajakową
- Produkty trwałe i odporne na wysoką temperaturę
- Przygotowywanie posiłków na biwaku
- Woda i nawodnienie
- Pakowanie i zabezpieczanie żywności
Co wziąć pod uwagę przygotowując prowiant na spływ kajakowy?
Prowiant na spływ kajakowy - niby takie oczywiste, a jednak przysparza trochę problemów. Spływ spływowi nierówny i trudno jest tu o prosty i uniwersalny schemat. Jest jednak sposób, żeby sobie to trochę ułatwić. Najpierw należy wziąć pod uwagę takie rzeczy jak:
- spływ jednodniowy, weekendowy czy wyprawa kajakowa - liczba etapów czyli dni spędzonych w kajaku ustawia nam ramy całego prowiantu. Do tego należy doliczyć awaryjny prowiant na cały dzień, który w przypadku niespodziewanych problemów na szlaku, pozwoli nam przynajmniej nie głodować.
- rodzaj trasy kajakowej - jeziora, rzeka, odcinki mieszane. W zależności od rodzaju trasy, jej uciążliwości oraz trudności, warto przewidzieć nasze zmęczenie i potrzeby energetyczne.
- pora roku i pogoda - diametralnie zmieniają pozycje w menu. Późną jesienią temperatura powietrza wynosi kilka stopni, na dłuższej przerwie przyda się gorący napój czy obiad z termosu. W upalne dni jezioro i wiatr wyciągną z nas całą wodę, konieczne będzie przygotowanie odpowiednich płynów nawadniających.
- przeszkody stałe i zwałki na trasie - powodują wyczerpanie i kradną cenny czas. Nie zawsze na trasie występują miejsca, w których można odpocząć i posilić się, batony energetyczne będą w sam raz.
- wiek, kondycja, doświadczenie i organizacja spływu - jeden z niewielu elementów, który może mieć wpływ dosłownie na wszystko. Młodemu dwudziestolatkowi często wystarczy jedna butelka wody, aby pokonać jeden z trudniejszych etapów, natomiast pięćdziesięciolatek w ogóle nie weźmie pod uwagę takiego rozwiązania, na jego decyzje wpływa przede wszystkim doświadczenie.
- rodzaj noclegu - jest kolejnym elementem, który wpływa na prowiant całego dnia. Jeśli etap nie jest zbyt długi i trudny, to bardzo często kajakarze decydują się na główny posiłek już na mecie, na biwaku, rozpalając ognisko, grilla. Na trasę zabierane są tylko przekąski oraz prowiant awaryjny. Wielu kajakarzy wybiera metę, w pobliżu której znajduje się restauracja, pensjonat lub miejscowość turystyczna, której mieszkańcy często żyją tylko z turystów.
- cel spływu kajakowego - tu również wystąpią różne plany żywienia. Grupy, które płyną po to, by zaliczyć kolejne rzeki przygotują sobie szybki i łatwy prowiant, a grupy, które spływ kajakowy i biwak traktują jak przygodę, relaks, kontakt z naturą w prowiancie zapakują wiele więcej i różnych rzeczy.
- sklepy, bary, restauracje - jeśli na trasie kajakowej znajdują się miejscowości, a w nich sklepy czy bary, warto wziąć pod uwagę uzupełnienie prowiantu czy solidny, gorący posiłek.
- wypożyczalnia kajaków serwuje katering - coraz częściej wypożyczalnie kajaków posiadają w swoich usługach katering czy inne formy żywienia. Należy wziąć to pod uwagę.
Jakimi zasadami kierować się przy wyborze prowiantu?
- Dany produkt jest tylko na raz - produkt należy kupić taki, aby po otwarciu zjeść go całego i nic nie zostawiać na później.
- Zapakowany prowiant powinien sam utrzymać się na wodzie - w razie wywrotki kajaka i nawet przy szybkim nurcie będziemy w stanie odzyskać cały, nieuszkodzony i niezamoczony prowiant. Warto przypiąć do prowiantu mały worek z powietrzem.
Produkt trudno uszkodzić - opakowanie produktu powinno być szczelne, trwałe, w miarę możliwości sztywne aby nie można było w łatwy sposób uszkodzić produktu. Opakowania szklane odpadają.- Każdy ma własny prowiant - każdy kajakarz powinien mieć własny worek kajakowy lub beczkę, a w nim kompletny prowiant i napoje dla siebie oraz prowiant awaryjny.
- Uzupełnianie prowiantu - w przypadku wypraw kajakowych, kajakarz musi mieć pewność, że uda mu się uzupełnić na trasie prowiant, w przeciwnym wypadku prowiant na cały spływ należy mieć ze sobą.
- Kompletowanie posiłków każdy dzień oddzielnie - komplet posiłków na jeden dzień powinien znajdować się w oddzielnym woreczku najlepiej wodoszczelnym. Jeśli kompletujemy wyprawę należy przewidzieć oddzielny plecak lub worek na sam prowiant.
- Czy na biwaku, trasie kajakowej będzie dostęp do ognia? - możliwość rozpalenia ogniska czy grilla a także dostęp do wody pitnej pozwalają na bardziej precyzyjne przygotowanie prowiantu na spływ kajakowy.
Rodzaje prowiantu
Produkty składające się na prowiant, który zamierzamy zaplanować na spływ kajakowy na cały dzień, zależą od wielu czynników. Prowiant możemy podzielić na kilka rodzajów.
Żywność liofilizowana (sucha)
Żywność liofilizowana to kompletne posiłki, przekąski wysuszone i zapakowane do szczelnych i mocnych torebek. Niektóre z nich w szczególności całe dania obiadowe oraz śniadania wymagają do spożycia gorącej wody, którą wlewa się do torebki z jedzeniem. Pozostałe można spożywać od razu. Jest to najbardziej wygodny prowiant na dłuższe trasy.
Żywność konserwowa
Żywność konserwowa to wszelkiego rodzaju potrawy zamknięte w trwałych i mocnych opakowaniach jak puszki, słoiki, woreczki. W nich znajduje się prawie wszystko od mięsa, po całe dania obiadowe, zupy, sałatki, kiszonki. Jest to żywność gotowa do zjedzenia od razu, niektóre produkty wymagają podgrzania. Produkty w szklanych opakowaniach nie są dobrym rozwiązaniem na wyprawy kajakowe. Można je natomiast zostawić w samochodzie i zjeść po spływie kajakowym. Wszystkie produkty konserwowe cechuje długi termin przydatności.
Suchy prowiant
Suchy prowiant to żywność gotowa do spożycia. Nie wymaga gotowania oraz posiada długi termin spożycia np. batony, ciastka, orzechy.
Świeża żywność
Świeża żywność to wszystko, co sam przygotujesz na spływ. Mogą to być owoce, warzywa, kanapki, sałatki itd.
Prowiant awaryjny
Prowiant awaryjny to nic innego jak posiłki i napoje na cały, dodatkowy dzień. Zwykle nie jest potrzebny, ale pogoda czasami płata figle, często również źle wylicza się czas pokonania etapu i na którejś przeszkodzie zaskakuje nas wieczór. W takiej sytuacji bez doświadczenia, i nocnego wyposażenia nie powinno się dalej płynąć. Pozostaje tylko wybrać odpowiednie miejsce, którego w takich sytuacjach często brakuje i przeczekać do rana. Niejeden kajakarz siedział całą noc w lesie bez ognia, bez posiłku, bez wody moknąc w deszczu i wyczekując świtu lub traktora z organizatorem spływu, który przewiezie osoby i kajaki do bazy.
Na prowiant awaryjny najlepiej nadaje się żywność gotowa do zjedzenia bez przygotowania. Po spływie nie trzeba jej wyrzucać, ponieważ ma długi termin przydatności do spożycia i można zwyczajnie wykorzystać ją na kolejny spływ. Z taką żywnością musi być w komplecie woda. Na spływie dobrze sprawdzają się filtry do wody, nie trzeba wtedy zabierać ze sobą zgrzewek wody. Zapasowy prowiant warto zapakować do oddzielnej torby, worka czy innego pojemnika i oznakować.
Prowiant awaryjny jest niezbędnym elementem każdego spływu kajakowego, nawet spływu jednodniowego.
Prowiant na spływ jednodniowy
Spływ kajakowy jednodniowy dla każdego może wyglądać inaczej, jeśli chodzi o przygotowanie prowiantu na cały dzień. Planowanie prowiantu zaczyna się jeszcze przed wyjazdem z domu. Dla tych, którzy mają blisko do miejsca rozpoczęcia spływu, wyjadą po śniadaniu. Ci co mają daleko, wyjadą w przeddzień i dla nich dochodzi prowiant na kolację i śniadanie.
Jeśli spływ trwa krócej niż 4-5 godz. nie warto zawracać sobie głowy specjalnymi przygotowaniami posiłków. Dwie kanapki i butelka wody w zupełności wystarczą, dodatkowo prowiant awaryjny. Na dłuższe spływy przykład posiłków na jednodniowy spływ kajakowy poniżej.
| Posiłek | Dzień letni | Dzień chłodny |
|---|---|---|
| II śniadanie | kanapka sałata, żółty ser, wędlina lub tuńczyk | kanapka żółty ser, wędlina |
| Obiad | Gotowy produkt konserwowy np. sałatka (kasza, tuńczyk, warzywa) do spożycia na zimno | Gotowy produkt liofilizowany lub inny, który można zalać gorącą wodą |
| Przekąski | Batony energetyczne musli, pudełko z warzywami: ogórek, rzodkiewka, pomidorki koktajlowe, papryka oraz pudełko z owocami: gruszka, jabłko - co kto lubi | Batony energetyczne musli, orzechy różnego rodzaju, kabanoski, pomidorki koktajlowe, ciastka, krakersy |
| Napoje | woda + termos z wodą i kostkami lod z kawałkami cytry, pomarańczy, ogórka, liśćmi mięty, truskawek | Termos z gorącą wodą (do przygotowania obiadu) + woda |
Nawet 8-godzinny spływ można bez problemu zamknąć kilkoma porządnymi kanapkami i zestawem batonów energetycznych. Wszystko zależy od indywidualnego podejścia, stopnia trudności trasy oraz twojego przygotowania fizycznego. Jeśli jednak wiesz, że szybko tracisz siły przy intensywnym wysiłku, bogatszy prowiant w luku bagażowym uratuje twój komfort płynięcia.
Jedzenie na spływ weekendowy
Jeśli jeden dzień w kajaku możemy bez problemu przeżyć na kanapkach i owocach, to spływ weekendowy będzie od nas wymagał nieco więcej. Przede wszystkim należy zadbać o odpoczynek i o odpowiednie żywienie. Najlepiej w organizacji spływu uwzględnić również dojazdy i noclegi. Dwa dni spływu to więcej możliwości wystąpienia niespodziewanych problemów, a więc prowiant awaryjny musi być. Niedoświadczonym kajakarzom może się wydawać, że drugi dzień spływu będzie taki sam jak pierwszy. Często drugi dzień jest bardziej wymagający, ze względu na zmęczenie. Jeśli do zmęczenia dodamy ciężkostrawne jedzenie, to poranek drugiego dnia i pierwsze kilometry na wodzie mogą dać się mocno we znaki.
Spływ weekendowy daje nam więcej możliwości z wyborem posiłków. W grę wchodzą restauracje nawet nieco oddalone od biwaku, ale te znajdujące się przy szlaku kajakowym również. Zamawiając spływ, warto wypytać wypożyczalnię o posiłki. Zdarza się, że organizator ma katering. Poniżej posiłki na spływ weekendowy. Uwzględniono tylko trasę kajakową, bez restauracji i sklepów.
| DZIEŃ 1 | ||
|---|---|---|
| Posiłek | Dzień letni | Dzień chłodny |
| II śniadanie | kanapka sałata, żółty ser, wędlina lub tuńczyk | kanapka żółty ser, wędlina |
| Obiad | Gotowy produkt konserwowy np. sałatka (kasza, tuńczyk, warzywa) do spożycia na zimno | Gotowy produkt liofilizowany lub inny, który można zalać gorącą wodą |
| Przekąski | Batony energetyczne musli, pudełko z warzywami: ogórek, rzodkiewka, pomidorki koktajlowe, papryka oraz pudełko z owocami: gruszka, jabłko - co kto lubi | Batony energetyczne musli, orzechy różnego rodzaju, kabanoski, pomidorki koktajlowe, ciastka, krakersy |
| Napoje | woda + termos z wodą i kostkami lodu z kawałkami cytryny, pomarańczy, ogórka, liśćmi mięty, truskawek | Termos z gorącą herbatą, woda |
| DZIEŃ 2 | ||
| Śniadanie | Danie liofilizowane - owsianka kokosowa z jagodami, figami i nasionami chia | Danie liofilizowane - musli z owocami tropikalnymi |
| II śniadanie | Batony energetyczne | Batony energetyczne |
| Obiad | Produkt liofilizowany / danie konserwowe w puszce lub torebce: zupa fasolowa, kociołek mięsny z pieczarkami | Produkt liofilizowany lub inny, który można zalać gorącą wodą / danie konserwowe w puszce lub torebce: zupa gulaszowa, golonka w kapuście |
| Przekąski | danie liofilizowane - mix orzechy, ryż, kukurydza | Danie liofilizowane - chipsy z bobu |
| Napoje | woda | Termos z gorącą herbatą, woda |
Na spływ weekendowy warto zabrać ze sobą kartusz z gazem oraz palnik. Taka mini kuchenka jest wydajna i nie wymaga czasu na przygotowanie. Zamiast kartusza z gazem, można zabrać ze sobą małą, metalową, składaną kuchenkę turystyczną. Przygotowanie ciepłego posiłku będzie wymagało opału, a wszystko razem trwa dłużej niż pierwsze rozwiązanie. Korzystanie z takiej survivalowej kuchenki może stać się kłopotliwe w czasie solidnego deszczu.
W drugim dniu obiad najczęściej odkłada się na zakończenie spływu, lub korzysta się z baru czy restauracji w drodze powrotnej do domu.
Prowiant na kilkudniową wyprawę kajakową
Jeśli spływ jednodniowy lub weekendowy można przeżyć na kanapkach, to wyprawa kajakowa wymaga znacznie dokładniejszego przygotowania. Na kilkudniową wyprawę kajakową należy stworzyć dokładny i solidny plan żywieniowy. Żeby taki plan był naprawdę solidny, każdy etap, nocleg, miejsca odpoczynku, wszystkie przenoski i inne przeszkody, atrakcje na trasie, odcinki na których wiatr może pokrzyżować plany, odcinki na których nie da wysiąść się z kajaka np. na długości 8 km - to wszystko musi być znane i należy wziąć pod uwagę.
Jeśli trasa kajakowa składa się np. z 10 etapów jak w przypadku szlaku kajakowego Parsęty, to należy dołożyć 1 dzień na odpoczynek, czyli dochodzi prowiant na jeszcze jeden cały dzień dodatkowo oprócz prowiantu awaryjnego. Przy wyprawach dłuższych niż sześć etapów przyjmuję zasadę zaplanowania dodatkowego dnia odpoczynku.
Historia pewnej wyprawy
Wraz z synem rozpoczęliśmy dziesięciodniową wyprawę kajakową szlakiem Parsęty. Etap Storkowo-Żarnowo jest pierwszym odcinkiem w górnej części rzeki. Jest trudny i bardzo uciążliwy ze względu na liczbę zwałek i niski stan wody. Każdy z nas miał dwuosobowy kajak wypełniony po brzegi wyposażeniem i prowiantem. Ruszyliśmy o 8.00. Dopuszczaliśmy myśl, że nie dotrzemy do mety i będziemy nocować na dziko. Ciężki kajak i częste wyładunki sprzętu zabrały nam mnóstwo czasu i energii. Pół godziny po nas z tego samego miejsca wyruszyła grupa pięciu młodych kajakarzy. Każdy z nich miał lekki, jednoosobowy kajak „kabinówkę” i tylko butelkę z wodą. Ten sam odcinek, te same przeszkody, ta sama pogoda. Oni poradzili sobie z tym etapem bez problemu. Nie mieli wyposażenia ani prowiantu. Na mecie czekał na nich samochód z przyczepką na kajaki. Ich organizacja spływu polegała na dowożeniu ich na początek etapu, odbieraniu na mecie i przewożeniu na przygotowany nocleg. Cel był ten sam, lecz sposób organizacji wyprawy, ciężar kajaków i ilość przewożonego prowiantu i wyposażenia sprawiły, że ten sam etap był dla obu grup zupełnie innym zadaniem.
Zwykle dłuższa trasa kajakowa wiąże się praktycznie tylko z nocowaniem w namiocie a czasami będą to dzikie noclegi. Po prostu w kajaku znajduje się zbyt dużo wyposażenia, żeby dźwigać je do pensjonatu czy hotelu. W związku z tym najlepszym wyjściem będzie zabranie ze sobą odpowiedniego wyposażenia, które mocno ułatwi przygotowanie posiłku na biwaku. Oto propozycja:
Wyposażenie do przygotowania posiłków
- kartusz z gazem i palnikiem - mała lekka kuchenka, która nie wymaga opału w postaci drewna i dobrze spisuje się w czasie deszczu.
- kuchenka turystyczna na drewno - mała, lekka i składana, zajmuje niewiele miejsca w bagażu, dobrze się na niej gotuje, ale trzeba mieć ze sobą opał.
- drewno na opał w kajaku - na dłuższych wyprawach kajakowych dobrym pomysłem jest wożenie porcji opału w kajaku, takiej która wystarczy do przygotowania posiłku lub szybkiego rozpalenia ogniska, bo kajak się wywrócił i jesteśmy przemoczeni i zmarznięci.
- butelka metalowa na wodę - niby rzecz zbędna, ponieważ wybiera się dużo tańszą opcję jak zwykła butelka plastikowa z wodą ale taką butelkę ze stali nierdzewnej bez wewnętrznej powłoki, bez lakieru i jednościenną można doraźnie wstawić do ogniska w celu zagotowania wody (sprawdzić czy producent dopuszcza taką możliwość). Do tego odpowiedni filtr do wody i problem z wodą praktycznie może być rozwiązany.
- filtr do wody - najlepsza rzecz dla kajakarza. Filtr należy dobrać do rodzaju zanieczyszczeń, które według producenta potrafi usuwać. Nie każdy filtr turystyczny zatrzymuje wirusy i bakterie. Jeżeli nie mamy pewności co do skuteczności urządzenia, przefiltrowaną wodę należy dodatkowo uzdatnić lub zagotować. Filtr nie zastępuje początkowego zapasu czystej wody. Może umożliwić jego uzupełnianie podczas wyprawy.
- garnek z uchwytem - metalowy garnek o pojemności ok. 1,2 litra z uchwytem, za który można powiesić go nad ogniskiem. Garnek również musi być odpowiednio wykonany, nie każdy nadaje się do gotowania na ogniu.
- termos - w termosie można trzymać płyny gorące jak np. herbata lub doskonałe na upalne dni chłodne napoje z kostkami lodu. Żeby te gorące i te zimne utrzymywały swoją temperaturę przez dłuższy czas co najmniej przez cały dzień, należy zakupić odpowiedni termos.
- kubek metalowy 0,4 litra - idealny do kawy i herbaty.
- termos obiadowy - termos, który trzyma temperaturę przez 6-8 godzin przyda się nie tylko na spływie jednodniowym ale nawet na długiej wyprawie. Obiad można przygotować podczas śniadania i zamknąć w termosie. Sprawdza się na trudnych odcinkach lub takich, na których nie ma miejsca na odpoczynek.
Ognisko i kuchenkę opalaną drewnem można wykorzystywać wyłącznie w miejscach, w których jest to dozwolone; przed wyprawą należy również sprawdzić aktualne zagrożenie pożarowe i lokalne regulaminy.
Sposób organizacji noclegów i zaopatrzenia
W Polsce znajdują się rzeki, których szlaki prowadzą przez miejscowości turystyczne, na których każdy etap można zakończyć w takiej właśnie miejscowości. To komfortowe rozwiązanie. Organizując na takich rzekach jak Drawa, Brda wyprawę, można również zadbać o zamówienie noclegów i stołować się w restauracjach i barach. Znajdzie się też trochę czasu na zakupy i zwiedzanie. Taka organizacja wymaga jednak dużej precyzji. Bardzo pomocne w planowaniu będą mapy kajakowe w skali 1:50000 oraz przewodniki kajakowe całkowicie zgodne z tymi mapami.
Korzystanie ze sklepów, gospodarstw i lokalnych produktów
Dobrym pomysłem będzie wykorzystanie pożywienia, które znajdziemy na trasie. Nie należy zakładać, że na pewno je znajdziemy, ale jako miły i świeży dodatek do dań. Na co zwrócić uwagę:
- ryby świeże i wędzone - przy rzekach znajdują się hodowle ryb, które zwykle prowadzą sklep z własnymi wyrobami. Warto wziąć pod uwagę zakup świeżej ryby lub wędzonej. Kupować tylko wtedy, kiedy meta etapu jest niedaleko lub przy samej hodowli.
- grzyby i owoce leśne - tego nikomu nie trzeba tłumaczyć. Jagody, poziomki, jeżyny, a także grzyby będą miłym dodatkiem do posiłku, herbaty.
- zakup jajek, warzyw i owoców u rolnika - płynąc rzeką czasami przepływa się obok wielkich gospodarstw. Warto zrobić sobie krótką przerwę i zapytać, czy gospodarz nie sprzeda świeżych owoców i warzyw. Często można kupić wiele więcej jego wyrobów. Niektóre gospodarstwa stawiają tablice nad rzeką z ofertą. Smaczny obiad pod wiatą, uzupełnienie wody, toaleta - to dobre miejsce na przerwę. Nad Czarną Hańczą można spotkać gospodynie, które wręcz czekają na kajakarzy na pomoście i oferują świeże jagodzianki oraz inne wypieki.
- wędkowanie - każdy, kto wędkuje zna zasady i wie, gdzie nabyć zezwolenia. Wędka teleskopowa jest mała, lekka i nie zajmuje wiele miejsca. Warto na wyprawie mieć ją w kajaku, no a skoro ryby to przyda się chociaż kratka do grilla, którą można zawiesić nad ogniskiem.
Schemat planu żywieniowego na wyprawę
| PRZYKŁADOWY SCHEMAT UKŁADANIA PROWIANTU | ||
|---|---|---|
| Posiłek | Dzień letni | Dzień chłodny |
| Śniadanie | Danie gotowe do spożycia lub jajecznica, kanapka i świeże warzywa i owoce jeśli udało się kupić. Herbata, kawa. | Danie na ciepło lub jajecznica, kanapka i świeże warzywa i owoce jeśli udało się kupić. Herbata, kawa. |
| II śniadanie | Baton energetyczny, woda | Baton energetyczny, herbata w termosie |
| Obiad | Danie na ciepło lub z termosu, woda | Danie na ciepło lub z termosu, herbata, kawa |
| Przekąski | Batony energetyczne musli, pudełko z warzywami i owocami - jeśli jest z czego przygotować | Batony energetyczne musli, orzechy różnego rodzaju, kabanoski, pomidorki koktajlowe, ciastka, krakersy |
| Napoje | woda | Termos z gorącą herbatą, woda |
Pudełko z warzywami - ogórek, papryka, rzodkiewki, kalarepa, marchewka, pomidorki koktajlowe. Warzywa pokrojone gotowe do spożycia.
Pudełko z owocami - truskawki, maliny, jeżyny, czereśnie, śliwki, banan, agrest, borówki / jagody leśne. Owoce umyte gotowe do spożycia.
Aby warzywa i owoce przetrwały upalne dni należy umieścić je w większym pojemniku plastikowym na żywność. Pojemnik owinąć bluzą polarową i umieścić w worku kajakarskim pomiędzy innymi produktami. Worek schować w dziobie kajaka. Warstwa powietrza w pudełku oraz bluza polarowa spowolnią nagrzewanie pojemnika. Schowanie worka w dziobie kajaka, z dala od bezpośredniego działania słońca, pozwoli zachować prowiant w dobrym stanie do końca dnia.
Kompletne wyposażenie na dłuższą wyprawę kajakową opisane jest w artykule: Co zabrać ze sobą na wyprawę kajakową.
Produkty trwałe i odporne na wysoką temperaturę
Na spływy kajakowe latem zabieramy tylko i wyłącznie takie produkty, które nie ulegną zepsuciu przez całą wyprawę kajakową. Pozostałe, takie jak świeże warzywa i owoce lub inne produkty, które nie są odporne na temperatury możemy nabyć w sklepach, przy trasie kajakowej i od razu je spożyć. W menu na spływ jednodniowy oraz weekendowy przedstawione zostały produkty, które można zabierać w upalne dni.
Przygotowywanie posiłków na biwaku
Posiłki przygotowywane na biwaku powinny być sycące, a samo ich przygotowanie powinno sprawiać przyjemność. Wcale nie muszą być szybkie ani proste. Jeśli pozwala czas i warunki pogodowe można razem dobrze się bawić szykując jedzenie. Pierwsze dni spływu często dla wielu są wyzwaniem, a po nich nie ma się ochoty na szykowanie posiłku. Każdy chciałby zjeść i odpocząć po ciężkim dniu. W takich sytuacjach warto mieć coś gotowego, co szybko można zamienić w smaczny posiłek. Kiedy odzyskamy siły, przyjdzie też ochota na wspólne szykowanie czy to grilla czy gorącej kolacji.
Przy spływach weekendowych najczęściej biwakujemy pośrodku trasy kajakowej i tam również znajduje się nasz samochód. W nim możemy mieć wszystko, co niezbędne do przygotowania posiłków, łącznie z lodówką turystyczną. Mając takie wyposażenie śmiało możemy przygotować sobie gorące danie jednogarnkowe do termosu na drugi dzień spływu. Rano po wyjęciu z lodówki wystarczy je tylko podgrzać.
Jeśli na biwaku mamy ognisko, to ono warunkuje nam co możemy przygotować. Podobnie jest z grillem. Jeśli nie ma ani ogniska ani grilla wykorzystamy kartusz z palnikiem i też wiele potraw można przygotować oprócz tych gotowych, które wymagają tylko podgrzania lub zalania gorącą wodą.
Woda i nawodnienie
Plastikowe butelki z wodą zdają egzamin na trasach kajakowych. Prosto jest je kupić i nie wymagają niczego więcej za wyjątkiem trzymania w plecaku, żeby jej nie zgubić lub nie uszkodzić. Butelka położona luźno w kajaku nagrzewa się mocno od słońca i może powodować problemy z szybkim chowaniem się w kajaku w celu pokonania przeszkody. Nie można w niej zagotować wody. Butla 5-litrowa nie nadaje się na spływ ale będzie niezastąpiona na biwaku.
Butelka metalowa na wodę oraz odpowiedni filtr do wody są o wiele lepszym rozwiązaniem. Przechowywana w niej woda jest chłodna, można w niej tę wodę zagotować, jest odporna na uszkodzenia i służy przez długie lata. Jedyny minus, to że trzeba uzupełniać w niej płyn. Przy spływach kilkudniowych, czy wyprawach kajakowych taka butelka jest idealna.
Najtańszym rozwiązaniem jest korzystanie z wody dostępnej na biwaku. Zwykle biwak znajduje się na terenie wypożyczalni kajaków i jest dostępna sieć wodociągowa. Korzystanie z wody w miejscach noclegowych, pozwoli nam zaoszczędzić nawet na tym. Należy jednak pamiętać, żeby zawsze mieć ze sobą wodę na cały dzień w prowiancie awaryjnym. Na biwaku przyda nam się składany 5-10 litrowy pojemnik na wodę pitną z kranikiem. Bez wody waży kilkadziesiąt gram, można go zabierać nawet do plecaka.
Zawsze w kajaku należy mieć czystą, zdatną wodę do picia, która będzie niezbędna do przemywania ran, jeśli skaleczymy się czy zadrapiemy.
Pakowanie i zabezpieczanie żywności
Przy pakowaniu i zabezpieczaniu żywności nie ma co gdybać. Jeśli chcemy mieć komfortowy spływ, należy podejść do tego z głową. Do worka pakujemy żywność, która jest oryginalnie zapakowana lub znajduje się w szczelnych pojemnikach. Jeśli chcemy zabrać ze sobą banana, to należy umieścić go w sztywnym plastikowym pojemniku. Jeśli tego nie zrobimy to banan rozmaże nam się w plecaku, a po chwili zacznie wszystko śmierdzieć. To samo z innymi miękkimi warzywami, owocami i produktami, które w wysokiej temperaturze się rozpuszczają.
W sztywnych pojemnikach należy przewozić produkty miękkie, kruche i podatne na rozgniecenie. Pozostałe można pozostawić w trwałych opakowaniach fabrycznych, a następnie umieścić w worku wodoszczelnym. Małe worki wodoszczelne - jeden na prowiant na jeden dzień, umieszczamy w mocnym worku kajakarskim. Taki podział pomaga utrzymać porządek, przy wywrotce worek utrzyma się na wodzie, nie dojdzie do zalania żywności i będzie ona nadawała się do spożycia.
Produkty trwałe, szczelnie zapakowane i przechowywane zgodnie z zaleceniami producenta nie powinny zepsuć się podczas wyprawy. Jedzenia ubywa i powinno w worku robić się luźniej ale pojawia się dodatkowy worek na odpady. Każde opakowanie jeśli zostanie dokładnie umyte i schowane do worka kajakarskiego również nie będzie wydzielało żadnego zapachu. To bardzo istotne nocując na dziko w lesie. Na koniec spływu worek ze śmieciami wyrzucamy u organizatora spływu, najczęściej jest to wypożyczalnia kajaków lub zabieramy do domu i ląduje w śmietniku. Prowiant planuje się nie tylko według liczby dni, ale według trasy, ciężaru kajaka, sposobu organizacji, pogody i możliwości uzupełnienia zapasów.